الکوی فعالیت های پرورشی

الگوی جدید فعالیت های پرورشی و تربیت بدنی مدارس تدوین شده است.
تاریخ اطلاعیه : 08/12/88
دکتر علی اصغر یزدانی ، در سومین مصاحبه تفصیلی خود ، خبر از تدوین الگوی جدید فعالیت های پرورشی مدارس می دهد که به اعتقاد وی ، نوعی نوآوری در مدیریت و برنامه ریزی فعالیت های پرورشی محسوب می شود و این فعالیت های را از دسته بندی سنتی رسمی و فوق برنامه ، خارج می کند و تنوعی در کار پرورشی مدارس بوجود می آورد.

بسمه تعالی
همزمان با هفته تربیت اسلامی و روز امور تربیتی
دکتر علی اصغر یزدانی ، معاون پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش پرورش اعلام کرد:
الگوی جدید فعالیت های پرورشی و تربیت بدنی مدارس تدوین شده است.
معاون پرورشی و تربیت بدنی وزارت آموزش و پرورش ، چهار ماه بعد از شروع به کار خود ، جدای از مصاحبه های جداگانه در حوزه مسوولیت خود ، دو نوبت مصاحبه تفصیلی انجام داده است که در آن ها ، ضمن بیان و تشریح وضع موجود فعالیت های پرورشی مدارس ، طرح های کلان در دست اقدام برای افزایش کارایی و اثربخشی امور پرورشی را در قالب طرح تحول بخشی امور پرورشی مدارس معرفی نموده است.
دکتر علی اصغر یزدانی ، در سومین مصاحبه تفصیلی خود ، خبر از تدوین الگوی جدید فعالیت های پرورشی مدارس می دهد که به اعتقاد وی ، نوعی نوآوری در مدیریت و برنامه ریزی فعالیت های پرورشی محسوب می شود و این فعالیت های را از دسته بندی سنتی رسمی و فوق برنامه،خارج می کند و تنوعی در کار پرورشی مدارس بوجود می آورد.
یزدانی این الگو را همراستا با رویکرد وزیر جدید آموزش و پرورش می خواند که در نظر دارد ، با ارتقاء مدیریت مدرسه ، آن را به کانون فعالیت های فرهنگی در محله تبدیل نماید. او تاکید دارد که در الگوی جدید می توانیم به یکی از چشم اندازهای سند تحول راهبردی آموزش و پرورش که نقش آفرینی فعال فرهنگی مدارس در جامعه است ، امیدوار باشیم.
او در پایان مصاحبه اعلام می کند که با اقدامات صورت گرفته در ماه های گذشته ، تلاش ما این است که با نهایی سازی این اسناد و ارائه آن به مراجع مسوول در وزارت آموزش و پرورش و برگزاری کارگاه های آموزشی در تابستان سال آینده ، خود را برای اجرای نظام جدید فعالیت های پرورشی در سال تحصیلی 90-89 آماده کنیم. یزدانی همچنین به این نکته اشاره می کند که منظور از نظام جدید امور پرورشی ، خارج شدن از حدود اختیارات قانونی وزارت آموزش و پرورش نیست ، بلکه نوعی ساماندهی الگویی امور پرورشی در چارچوب تکالیف قانونی و برای افزایش کارایی و اثربخشی این فعالیت ها است.
این مصاحبه که همزمان با هفته تربیت اسلامی برگزار می شود ، با توصیه های دکتر یزدانی به همکاران خود در امور پرورشی مدارس ، خاتمه یافته است.
شما را به خواندن این مصاحبه دعوت می کنیم.

سومین مصاحبه تفصیلی شما که همزمان با هفته تربیت اسلامی و روز امور تربیتی انجام می شود، در حالی صورت می گیرد که نزدیک به شش ماه از آغاز طرح تحول بخشی در امور پرورشی می گذرد. در طی این مدت اخیر چه کارهایی صورت گرفته و چه دستاوردهایی داشته اید؟
اجازه بدهید در ابتدای صحبت ها ، 8 اسفند روز امور تربیتی و تربیت اسلامی را هم به کلیه همکاران خدوم و پرتلاش و دلسوزم در مدارس و هم به خانواده های محترم تبریک عرض کنم و یاد شهیدان رجائی و باهنر ، که نهاد ارزشمند و مقدس امور تربیتی را بنیان گذاشتند ، گرامی بدارم و علو درجات شان را از خداوند متعال مسالت نمایم.
همانطور که در مصاحبه های قبلی اعلام کرده ام ، طرح تحول بخشی امور پرورشی ، برای ارتقاء ، بهبود و کیفیت بخشی امور پرورشی در وزارت آموزش و پرورش صورت می گیرد. ما از ابتدا این سوال را برای خود مطرح کردیم که آیا وضع موجود امور پرورشی دانش آموزان رضایت بخش است؟ برای تحقق قانون احیاء چه باید کرد و ما تاکنون چه اقداماتی را صورت داده ایم؟ برای انجام مطلوب امور پرورشی در مدارس ، چه راهبردها و راهکارهایی باید در پیش گرفت؟ آیا مستنداتی که اکنون در اختیار داریم ، اعم از اسناد پایه و راهبردی و نیز شیوه نامه ها و دستورالعمل ها ، مناسب و کافی هستند یا این که نیاز است ، اسناد جدیدی نوشته شود و یا اسناد موجود بازنگری شوند؟ وضعیت فعالیت های پرورشی در مدارس چگونه است و برای بهبود آن چه باید کرد؟ نیروی انسانی امور پرورشی ، چه وضعیتی دارد؟ آیا زیرساخت های پرورشی مدارس ، مناسب و کافی است؟ چه الگوهایی برای تعریف و مدیریت فعالیت های پرورشی در مدارس می توان ارائه کرد و آیا الگو یا الگوهای فعلی مناسب هستند؟ چگونه می توان برنامه ها و فعالیت های پرورشی مدارس را ساماندهی کرد؟ چه تعریف یا تعاریفی برای ماموریت ها و شرح وظایف مربیان پرورشی در مدارس می توان طراحی نمود؟ چگونه می توان رابطه اندامواری بین فعالیت های پرورشی و سایر مولفه های برنامه درسی ایجاد نمود؟ الگوی ارزشیابی از فعالیت های پرورشی چیست و چه نسبتی با پیشرفت تحصیلی دانش آموزان ارزیابی نمود؟ شاخص های ارزیابی فعالیت های پرورشی دانش آموزان و مدارس چیست؟ جایگاه امور پرورشی در وزارت آموزش و پرورش ، هم از نظر سازمانی و هم از نظر برنامه ای چگونه قابل تعریف است؟ چه برنامه ای توسعه ای می تواند ، به تطبیق و استانداردسازی فعالیت های پرورشی بپردازد؟
این سوالات و طیف گسترده دیگری از سوالات ، انبوهی از پرسش هایی هستند که پاسخ به آن ها می تواند ، هم به تبیین جایگاه و وضعیت امور پرورشی در مدارس کمک کند و هم زمینه تدوین برنامه های توسعه ای در زمینه امور پرورشی در وزارت آموزش و پرورش را فراهم نماید.
برهمین اساس ، ما بررسی های کارشناسی خود را آغاز کردیم که در قدم نخست ، به آسیب شناسی وضع موجود امور پرورشی در وزارت آموزش و پرورش پرداختیم. اولین نتایج آن را هم گزارش کردیم. بطوری که با تشکیل کارگروهی در وزارت آموزش و پرورش ، سند راهبردی معاونت پرورشی و تربیت بدنی را مطابق با آسیب شناسی هایی که انجام داده بودیم ، تدوین نمودیم و متناسب با آن ، طرح مدرسه زندگی را بعنوان یکی از خروجی های برای مهندسی مجدد مدارس ، تدوین و ابلاغ کردیم که هم اکنون هم در تلاش هستیم تا آن را با استفاده از رهنمودهای وزیرمحترم آموزش و پرورش ، به نسخه بالاتری ارتقاء بدهیم.
در تدوین سند راهبردی هم تلاش کردیم تا رهنمودهای مقام معظم رهبری را محور قراردهیم. ایشان در یکی از دیدارهای خود با معلمان ، افق کار امور پرورشی را بطور صریح و با ذکر شاخصه ها روشن و تبیین فرمودند. من عین فرمایش ایشان را برای شما قرائت می کنم. « مهم‌ترين كاري كه بايد امروز در كنار آن قاعده سازي انجام بگيرد اين است كه به مقوله پرورشي به هر شكل اهميت داده شود نه چون ما مسلمانيم، مسئله فقط اين نيست. امروز در دنياي غرب از لحاظ دانش و فناوري پيشرفته مسئله‌ي پرورش در بسياري از كشورها جزء آن مباني اصلي است. مسئول و مامور پرورشي وجود دارد. به پرورش اهميت مي دهند. پرورش فقط ديندار شدن و عمق ايمان يافتن نيست كه ما دنبالش هستيم. پرورش تاثير خود را در رفتارها، برخوردها، رشد شخصيت، تقويت و اعتماد به نفس و جوشاندن چشمه هاي استعداد انسان نشان مي دهد. بنابراين مسئله‌ي پرورشي يك مسئله‌ي مهم است.»
همچنین به این نکته نیز توجه نمودیم که از گرایش سلیقه ای در تدوین اسناد و شیوه نامه های پرهیز کنیم و برای این کار ، تلاش کردیم تا از مفاهیم و راهکارهای پذیرفته شده که با چارچوب تعلیم و تربیت اسلامی مطابقت داشته و با جدیدترین یافته ها همخوانی دارند ، استفاده کنیم و برای این منظور ، به اسناد فرادستی خود مانند سند ملی آموزش و پرورش نیز توجه کرده و به آن ها نزدیک شویم.
قدم بعدی کار ما ، بررسی وضعیت ساحت های مختلف تربیتی دانش آموزان بود. همانطور که در سند تحول راهبردی آموزش و پرورش ، ساحت های مختلفی برای تربیت دانش آموزان در نظر گرفته شده است ، ما نیز کوشش کردیم تا وضعیت امور پرورشی را به نسبت این ساحت ها مورد بررسی قرار دهیم که نتیجه آن ، تاکنون این بوده است که ضمن آسیب شناسی موردی هر یک از این ساحت ها ، به تدوین راهبردهای پرورشی مربوط به آن سند و در مجموع تهیه پیش نویس های اولیه هریک از آن ها پرداختیم.
در این فاصله ، ویژه نامه ای را هم با عنوان راهنمای تحول بخشی در امور پرورشی منتشر کردیم که هم اکنون هم بر روی وب سایت معاونت پرورشی و تربیت بدنی قابل دریافت و مطالعه است و در آنجا کوشش کردیم تا سرفصل های مختلف بهبود و کیفیت بخشی امور پرورشی دانش آموزان را برای کارشناسان و نیز برای کارکنان مدارس ، از جمله برای مربیان پرورشی ، تشریح کنیم.
در قدم بعدی ، سعی کرده ایم تا به این سوال پاسخ بدهیم که الگوی مناسب برای فعالیت های پرورشی مدارس چیست؟ این سوال در واقع نوعی بررسی مجدد فصل فعالیت های پرورشی آئین نامه مدارس است که سال هاست تغییر نکرده است و نیاز به روزآمدسازی و ارتقاء داشته است. این کار همچنین زمینه تدوین نظام نامه ای برای فعالیت های پرورشی در مدارس بوده است. به این ترتیب که الگوی مدیریت و نظام ساماندهی فعالیت های پرورشی در مدارس را مشخص و تبیین کنیم.
سرانجام ، قدم بعدی ما ، تدوین برنامه توسعه پنجساله امور پرورشی وزارت آموزش و پرورش است که در تدوین آن ، سعی بر این بوده است که با در نظر گرفتن سیری که به آن ها اشاره کردم ، که شامل رصد و آسیب شناسی وضع موجود ، ملاحظه مستندات ، تدوین چارچوب ها و راهبردها و طراحی نظام نامه پرورشی مدارس می باشد ، تدوین شود.
همه این اسناد ، به شکل مجموعه ای انداموار طراحی شده اند که شامل سند راهبردی معاونت پرورشی و تربیت بدنی ، اسناد ساحت های تربیتی دانش آموزان ، نظام نامه پرورشی مدارس و برنامه پنجساله امور پرورشی وزارت آموزش و پرورش است.
علاوه بر این اقدامات نظری ، در راستای تکلیف قانون احیاء معاونت پرورشی و تربیت بدنی ، ما به بررسی عملکرد واحدهای ستادی و استانی وزارت آموزش و پرورش در زمینه فعالیت های پرورشی پرداختیم که به یاری خداوند ، بزودی گزارش آن را به وزیر محترم آموزش و پرورش ، تقدیم خواهیم کرد.
این دستاوردها ، چه تاثیر و کاربرد مشخصی برای مدارس دارند؟
دستاوردهایی که از آن سخن گفتم ، بطور کلی شامل دو دسته هستند. اول ، دسته ای که جهت گیری آن ها ، ارتقاء امور پرورشی وزارت آموزش و پرورش است که هرچند خروجی آن در نهایت به سوی مدرسه خواهد بود اما بیشتر گرایش به ارتقاء کارایی سازمانی و تجمیع و انسجام بخشی درونی و ستادی واحدهای وزارت آموزش و پرورش دارد. برنامه پنجساله توسعه امور پرورشی وزارت آموزش و پرورش ، نمونه بارز این دسته است که البته به سمت مدرسه هم جهت گیری دارد.
دسته دوم هم شامل خروجی ها و دستاوردهایی که بطور مستقیم ، مدرسه را شامل می شوند و کوشش آن ها ، ارتقاء و ساماندهی فعالیت های پرورشی در مدرسه است. نظام نامه فعالیت های پرورشی مدرسه ، از این دسته است.
اگر اجازه بدهید می خواهم در مورد این نظام نامه کمی بیشتر توضیح بدهم تا کاربست آن در مدرسه روشن و مشخص شود. ما در این نظام نامه سعی کردیم به این سوال پاسخ بدهیم که چگونه می توان فعالیت های پرورشی در مدرسه را مدیریت و برنامه ریزی کرد؟ برای پاسخ به این سوال ، چند موضوع باید روشن می شد. این که از چه الگوی نظری باید استفاده شود؟ چه قالب هایی برای تعریف فعالیت ها مناسب است؟ چگونه می توان آن ها را دسته بندی نمود؟ چه ارتباط اندامواری با برنامه های درسی دارند؟ نسبت آن ها با فعالیت های فرهنگی رقیب چیست؟ نقش معلمان و سایر کارکنان مدرسه در این فعالیت ها چگونه قابل تعریف است و چگونه از ظرفیت های آن ها استفاده می شود؟
در پاسخ به این سوالات ، ما ضمن بازنگری در تعریف فعالیت های پرورشی و چارچوب آن ، الگوی جدیدی را هم بعنوان نظام فعالیت های پرورشی در مدرسه طراحی کردیم.
در این تعریف ، چارچوب و نظام جدید ، به چند ویژگی و معیار مهم توجه کرده ایم که برخی از آن ها عبارتند از:
- شاد و بانشاط بودن فعالیت های پرورشی
- ویژگی انضمامی ، تعمیم پذیری و تلفیق آن ها
- رقابت پذیری فعالیت های پرورشی (بطوریکه بتوانند با فعالیت ها و خدمات فرهنگی مشابه رقابت کنند.)
- ارتباط انداموار با کلیدواژه ها و مفاهیم اصلی و پایه ( همچون شکوفایی استعدادها ، رشد همه جانبه ، ایجاد فرصت ها و ظرفیت ها )
- خلاقیت و نوآوری در روش ها
- تنوع پذیری در قالب ها
- نقش آفرینی فعال در فرهنگ عمومی
- قابلیت هم – افزایی با سایر مولفه های تربیتی مدرسه را داشته باشند.
مطابق با همین ویژگی ها ، ما فعالیت های پرورشی را به 11 دسته تقسیم کرده ایم که فهرست آن ها عبارتند از : 1 ) دینی و قرآنی 2 ) آموزشی – تربیتی 3 ) ترویج و فرهنگ سازی 4 )خدمات اجتماعی ، مشاوره و مددکاری 5 ) مراقبت های بهداشتی و مداخله های پیشگیرانه 6 ) فعالیت های ورزشی و تربیت بدنی 7 ) استعدادیابی ، توانمندسازی و رشد 8 ) غنی سازی پرورشی 9 ) آموزشی – سرگرمی 10 ) زیباشناختی و بانشاط سازی 11 ) فعالیت ها و همیاری های دانش آموزی
این دسته بندی ، به همراه اصول ، ویژگی ها و چارچوب هایی که به آن ها اشاره کردم ، پس از نهایی شدن مبنای دسته بندی و مدیریت فعالیت های پرورشی در مدارس می تواند باشد که هم به دغدغه تعمیم فعالیت های پرورشی توجه دارد و هم نوعی تنوع پذیری در قالب را در خود دارد. ضمن این که به تخصصی شدن فعاالیت های پرورشی و ارتقاء جایگاه آن در مدارس کمک می کند. البته ، این نکته را هم باید در نظر داشت که برای ارتقاء فعالیت های پرورشی مدارس به این الگو ، لازم است به تناسب ، زیرساخت ها ، تخصص ها و مهارت ها و نیز نحوه راهبردی و مدیریت مدرسه نیز تجدید نظر شود که خوشبختانه ، با دیدگاه های خوبی که وزیرمحترم آموزش و پرورش در مورد مدیریت مدرسه ارائه کرده اند ، امیدواری هایی زیادی بوجود آمده است. بعنوان مثال ، ایشان تاکید دارند که مدیریت مدرسه بگونه ای باشد که مدرسه را به کانون فعالیت های فرهنگی در محله تبدیل نماید که برای این منظور ، فعالیت های پرورشی و فرهنگی در مدرسه ، سهم قابل توجهی در این زمینه ایفاء می کنند و الگوی جدیدی که از آن سخن گفتم ، به این منظور کمک می کند.
الگویی که از آن سخن می گوئید چه تفاوتی با الگوی فعلی دارد؟
همانطور که می دانید ، درالگوی فعلی که اکنون در مدارس اجرا می شود ، فعالیت های پرورشی ، مطابق با آئین نامه ، به دو دسته تقسیم می شوند. فعالیت های رسمی و فعالیت های فوق برنامه . این دسته بندی موجب سوء تفاهم های زیادی حتی برای مدیران و معلمان و مربیان مدارس شده است. به این معنا که گویا فعالیت های پرورشی ، فعالیت های غیررسمی و فوق برنامه ( خود این واژه هم در این سوء تفاهم بی تاثیر نبوده است. ) ای هستند که ضرورت و اولویت چندانی ندارند و اگر لازم بود اجرا می شوند و اگر وقت نبود ضرورتی ندارند و حتی می توان از این وقت برای فعالیت های دیگر آموزشی استفاده کرد. به همین دلیل ، فعالیت های پرورشی ممکن است در مدارس ، عملا به ساعت خاص پرورشی محدود شوند و یا از بازدهی مناسب برخوردار نباشند. در حالی که در الگوی جدید ، که به امید خداوند متعال ، تلاش می کنیم تا ، پس از نهایی شدن ، آن را هرچه زودتر در مدارس اجرایی کنیم ، این دسته بندی کنار گذاشته می شود. بعنوان مثال ، ما فعالیت های فوق برنامه و مکمل ها را در دسته ای به نام " غنی سازی پرورشی " قرار داده ایم و برای آن تعریف مشخصی هم نوشته ایم تا این دسته از فعالیت ها که ظرفیت بالایی هم دارند، کارکرد و اثربخشی درست خود را داشته باشند. بعنوان مثال در این دسته از فعالیت ها ، از طریق فعالیت های پرورشی ، جریان یاددهی – یادگیری مدرسه ، تقویت و تعمیق می شوند و این کار باید بصورت منسجم و با مشارکت و همدلی کلیه مولفه ها و کارکنان مدرسه صورت گیرد. همچنین برگزاری مناسبت ها در مدرسه هم در دسته جدیدی به نام فعالیت های فرهنگی و ترویجی قرار می گیرند و از قالب های نوآورانه برای آن ها استفاده می شود. در مجموع ، فعالیت های پرورشی از دسته بندی محدودی که در دو محور خلاصه می شود به یک دسته بندی متنوع و تخصصی 11 گانه ارتقاء پیدا می کند و به نوعی این فعالیتها ،تخصصی می شوند.
بعنوان مثال ، این الگو ، در زمینه تربیت اسلامی چه کاربردهایی دارد؟
ما در کنار الگوهای رایج مربوط به تربیت اسلامی که اکنون در قالب سرفصل های درسی و یا برنامه های پرورشی در مدارس اجرا می شود ، در نظر داریم تا رویکردهای ترویج را جدی بگیریم. با یک مثال ، منظورم را بیشتر توضیح می دهم. مثلا یکی از توصیه های مهم بزرگان دینی ما این است که الگوهای عملی کاربست دین در زندگی را به نوجوانان و جوانان نشان بدهیم و بیاموزیم. خیلی از جوانان هم همین انتظار و سوال را دارند. به این معنا که ما چگونه از تعالیم و معارف دینی در زندگی مان استفاده کنیم.
همچنین ، همانطور که می دانید انواع سبک های زندگی غربی که اغلب آن ها ، هیچ سنخیت و تناسبی با فرهنگ و آئین ما ندارد ، در قالب های متنوع و جذابی چون فیلم و سرگرمی به نوجوانان ، جوانان و بانوان ما نشان داده می شود و برای آن ها تصویرسازی می شود. از طرف دیگر ، همانطور که می دانید ، یکی از موضوعاتی که در طی سال های گذشته در کشور ما هم مورد اقبال قرارگرفته است ، آموزش مهارت های زندگی است که حالا دیگر به یک چارچوب شناخته شده تبدیل شده است و مردم هم به خوبی با آن آشنا هستند. این در حالی است که ما منابع دینی و فرهنگی زیادی داریم که همه آن ها ، مجموعه ای از درس ها و آداب زندگی را به ما می آموزند. این را هم در سیره اهل بیت(ع) و هم در ادبیات فارسی مانند حکایت های سعدی می توانیم مثال بزنیم.
در چنین فضایی ، ما این سوال را از خودمان پرسیده ایم که در کنار الگوهای رایج تربیت اسلامی ، چه قالب ها و الگوهای جدیدی را می توان بکار گرفت. همانطور که اشاره کردم ، در الگوی جدید ، ضمن استفاده از قالب های متنوع یازده گانه ، از مجموع ارزیابی های صورت گرفته ، ما الگوی ترویج را مورد توجه ویژه ای قرار می دهیم. بعنوان مثال ، ضمن تدوین بسته های فرهنگی – تربیتی در زمینه آداب زندگی ، از قالب هایی چون فیلم ، انیمیشن ، بازی و سرگرمی برای این منظور استفاده خواهیم کرد. دغدغه ما این است که آنچه به بعنوان خدمت پرورشی به دانش آموزان عرضه می کنیم ، باید قابلیت رقابت با خدمات فرهنگی رقیب را داشته باشد و این در حوزه پراهمیتی مثل تربیت اسلامی ، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

پس می توان گفت که این الگوی جدید ، نوعی تحرک و نشاط در فعالیت های پرورشی مدارس ایجاد می کند.
همینطور است. این دغدغه اصلی ما است. همانطور که اشاره کردم ، کوشش ما این است که فعالیت های پرورشی متنوع بشوند و از همین طریق ، مربیان پرورشی بتوانند از طیف متنوعی از زیرساخت ها و قالب ها برای مدیریت و برنامه ریزی امور پرورشی در مدرسه استفاده کنند. بازکردن دسته بندی ها و خارج شدن از انحصار فعالیت های رسمی و غیررسمی هم به همین منظور است. ما برای همین منظور ، در مکاتباتی که با شورای عالی آموزش و پرورش داشته ایم ، درخواست کردیم که در بازنگری آئین نامه مدارس ، و نیز در تدوین نهایی سند تحول راهبردی آموزش و پرورش ، به این نکته توجه کنند.
البته نباید فراموش کرد ، که هر الگویی برای اثربخشی ، به سازوکارهایی نیاز دارد. سازوکارهایی مثل زیرساخت ها ، نیروی انسانی ، منابع مالی ، اصلاح آئین نامه ها و شیوه نامه ها ، مدیریت و توانمندسازی ، همیاری اجتماعی که با توجه به تدابیر ویژه وزیر محترم آموزش و پرورش در مورد ارتقاء مدیریت مدرسه و تبدیل آن ها به کانون فرهنگی محله ، امیدواری هایی زیادی در این زمینه وجود دارد.
در مجموع ، الگوی جدید فعالیت های پرورشی ، در کنار ارتقاء مدیریتی مدرسه و جلب مشارکت محلی ، مدارس ما را از نظر پرورشی ، به ظرفیت گسترده ای فعالیت ها ، بازی ها ، سرگرمی ها ، جشنواره ها ، تولیدات فرهنگی – هنری و زیرساخت های پرورشی تبدیل می کند و این همان تحقق یکی از چشم انداز های تصریح شده در سند تحول راهبردی آموزش و پرورش است که به نقش آفرینی فعال فرهنگی مدارس اشاره می کند.

آیا در نظام جدید فعالیتهای پرورشی ، نحوه برنامه ریزی سازمانها و مناطق هم تغییر می کند؟
بله در سازمان ها و مناطق هم همین تغییر ایجاد می شود. این الگو برای آن ها هم صادق است. ضمن این که در سازمان ها و مناطق ، قدم دیگری هم باید برداشته شود. و آن این که مناطق و سازمان ها هم باید نقش فراگیری در فعالیت های فرهنگی حوزه خود داشته باشند. علاوه بر این ، هم در نظام نامه پرورشی و هم در برنامه پنسجاله توسعه امور پرورشی ، ماموریت ها ، وظایف و تکالیفی برای آن ها احصاء شده است که لازم است برای تحقق آن ها کوشش کنند. بالاخره این که معاونت پرورشی و تربیت بدنی ، بر این نکته تاکید ویژه ای دارد که فعالیت های پرورشی در استان ها و مناطق ، باید با استناد به جدول برنامه های سالانه و متناسب با اولویت ها باشد و از هرگونه گرایش و اولویت دهی سلیقه ای در این زمینه پرهیز شود.
در سطح کلان چه تدبیری اندیشیده اید؟ آیا همه این اسنادی که به آن ها اشاره کرده اید ، زمینه یک طرح توسعه ای در حوزه امور پرورشی را بوجود آورده اند؟
همانطور که در ابتدای صحبت ها اشاره کردم ، از مجموع برررسی های صورت گرفته ، ما راهبردهایی را مشخص کرده ایم و متناسب با آن راهبردها ، برنامه های جداگانه ای را در قالب برنامه پنجساله توسعه امور پرورشی احصاء کرده ایم. در تدوین این برنامه ها که نوعی تکلیف برای کلیه بخش های وزارت آموزش و پرورش محسوب می شود ، به انسجام بخشی ظرفیت های موجود و جهت دهی آن ها به سمت تحقق ماموریت های پرورشی مشترک وزارت آموزش و پرورش توجه کرده ایم. ارزیابی ما این است که اگر همین ظرفیت های فعلی در بخش های مختلف آموزش و پرورش ، با همدیگر و در ظرف مشخصی تجمیع شوند ، رشد قابل ملاحظه ای در زمینه فعالیت های پرورشی خواهیم داشت.
اقدامات بعدی شما چه خواهد بود؟ در واقع در فاز بعدی ، ما چه گزارشی می توانیم از شما دریافت کنیم؟ و بطور مشخص ، این اقدامات چه پیامدهای عملی به همراه دارد؟
در اولین قدم ، در هفته تربیت اسلامی و در گردهمایی معاونین پرورشی و تربیت بدنی سراسر کشور ، بطور خاص الگوی جدید فعالیت های پرورشی را به بحث و تبادل نظر خواهیم گذاشت و ضمن تشریح الگو ، نظرات همکاران مان را دریافت نموده و کارمان را اصلاح و تقویت می کنیم.
در قدم بعدی ، تلاش می کنیم تا اسنادمان را با صاحبنظران و کارشناسان مختلف به بحث بگذاریم ، تا پس از اصلاح ، آن را به شورای معاونین وزارت آموزش و پروش و شورای عالی آموزش و پرورش تقدیم کنیم. این تلاش ها در کنار ، فراهم آوردن زیرساخت های مکمل پرورشی که در مصاحبه های قبلی به آن ها اشاره کردم صورت می گیرد.
با کارهایی که در ماه های گذشته صورت گرفته است ، همه کوشش ما این است که در شش ماه آینده ، خود را برای نهایی و اجرایی کردن اسناد و الگوهای جدید فعالیت های پرورشی در مدارس ، در سال تحصیلی 90 - 89 آماده کنیم و فرصت تابستان پیش رو کمک می کند تا کارگاه های آموزشی لازم برای این منظور را برای معاونین پرورشی و تربیت بدنی سازمان ها و مناطق آموزش و پرورش برگزار کنیم و آن ها را برای اجرای مدل جدید امور پرورشی در مدارس آماد کنیم.
ضمن این که به مردم عزیز کشورمان هم نوید این را می دهم که با تدابیر وزیر محترم آموزش و پرورش ، اقدامات گسترده ای برای کمک به امور پرورشی آغاز شده است که از جمله آن ها ، اختصاص نمازخانه و سالن ورزشی برای همه مدارس و اختصاص سهمیه برای جذب مربیان تربیت بدنی و مشاوران مدارس است.
در پایان سخن ، چون در هفته تربیت اسلامی هستیم ، چه توصیه ای به مربیان پرورشی دارید؟ به نظر شما شاخصه های یک مربی پرورشی موفق چیست؟
واقعیت این است که مربیان پرورشی در مقایسه با دهه های گذشته ، وظایف و مسوولیت های خطیری را به عهده دارند. شرایط و اوضاع و احوال فرهنگی و اجتماعی جامعه ، مدام در حال تغییر است و به همین دلیل مدارس باید نقش فعالی را در مدیریت تحولات فرهنگی و تربیتی به عهده بگیرند ، که از جمله آن ها ، ارتقاء سطح بینش و بصیرت در بین دانش آموزان است. بنابراین ، متناسب با این وضعیت جدید ، شاخصه های مربی پرورشی موفق هم مدام در حال ارتقاء است و مربیان پرورشی باید بطور پیوسته خود را روزآمد نموده و ارتقاء بدهند. برخی از شاخصه ها در این زمینه، عبارتند از :
§ کوشش برای تهذیب نفس و حفظ و ارتقاء جایگاه الگویی و منش اخلاقی مربیان پرورشی در طراز تعلیم و تربیت اسلامی
§ افزایش دانش و آگاهی پرورشی و فرهنگی مربیان
§ خلاقیت و نوآوری و تنوع بخشی در قابلیت های حرفه ای
§ آشنایی با محصولات مناسب فرهنگی برای دانش آموزان
§ رصد جریان های فرهنگی و خرده فرهنگی دانش آموزان
§ گسترش ارتباطات فرهنگی با نهادها ، مراکز و سازمان های فرهنگی
§ تجهیز زیرساخت های فرهنگی مدارس
§ دسترسی به منابع و خدمات فرهنگی